Гвардии майор Головацкий

Редактор

Григорий Матвеевич ГоловацкийНа братской могиле у Вечного огня на одной из мраморных плит золотом высечены слова: «Гв. майор Г. М. Головацкий». Одна из улиц г. Гомеля носит его имя. Благодарные гомельчане увековечили память воина-освободителя.

Григорий Матвеевич Головацкий родился 27 июня 1914 года в деревне Губичи Минского района в крестьянской семье. В 1934 году, после окончания районной колхозной школы, 20-ти летнего комсомольца Григория Головацкого колхозники выбирают председателем. Два года он возглавлял колхоз. Артельное хозяйство развивалось, усиливалась его экономика.

В 1936 году Г. М. Головацкого призвали в Красную Армию. Здесь он вступил в ряды ленинской партии. Затем окончил окружные курсы младших политруков. Службу очень любил, отдавался ей полностью. Старшие командиры всегда ставили его в пример.

В характеристике, находящейся в его личном деле, говорится: «Товарищ Головацкий к работе относится добросовестно. С массами красноармейцев тесно связан, чутко прислушивается к запросам своих подчиненных. За свое подразделение болеет душой и вместе с командным составом добился первенства батареи в соединении. Активный. Решительный. Инициативный. Требователен к себе и подчиненных. Пользуется заслуженным авторитетом у подчиненных».

Таким он был всегда: и в мирное время, и в годы войны.

…22-я артиллерийская дивизия резерва Главного командования вела бои за освобождение Гомельщины. Командование Белорусского фронта перебрасывало её на наиболее решающие участки, туда, где необходимо было прорывать укрепленные полосы противника.

В составе этой дивизии, освобождал нашу Гомельщину заместитель командира 316 артиллерийского полка по политчасти, гвардии майор Головацкий. Ему, белорусу, в числе первых удалось вступить на освобожденную белорусскую землю. На митинге личного состава полка он говорил:

— Друзья мои! Мы вступили на землю многострадальной Беларуси. Два с лишним года фашисты разрушали ее города и села, издевались над белорусским народом. Пришло время освобождения! Усилим же наши удары по врагу! Пусть наши снаряды ложатся ещё точнее на головы фашистов!

Всё время заместитель командира полка по политчасти находился на передовой. Он организовывал партполитработу, инструктировал парторгов, агитаторов, подбадривал бойцов. Он не знал покоя, казалось, что замполит никогда не отдыхает.

…В боях за Гомель был тяжело ранен командир полка подполковник Вишневецкий. Гвардии майор Головацкий принял командование полком.

На рассвете 12 декабря 1943 года, готовясь к контратаке, гитлеровцы начали усиленный артиллерийский обстрел на участке полка. Головацкий был болен, врачи предложили ему пойти в медсанбат. «Бить врага надо, а не отлеживаться в медсанбате!, — ответил он. И гвардии майор остается в строю, руководит огневым боем полка, обеспечивает успешные действия стрелковых подразделений.

И в это время случилось непоправимое: расправившийся вражеский снаряд оборвал жизнь гвардии майора Григория Матвеевича Головацкого.

С военными почастями он был похоронен в освобождённом Гомеле.

На могиле бойцы поклялись отомстить врагу за смерть своего командира и боевого друга. И они своё слово сдержали. Полк с боями дошёл до Берлина.

На снимке: Г. М. Головацкий. Снимок 1938 года.

Н. Царьков, старший научный сотрудник Гомельского областного краеведческого музея

Гвардыі маёр Галавацкі

На брацкай магіле ля Вечнага агню на адной з мармуравых пліт золатам высечаны словы: «Гв. маёр Р.М. Галавацкі». Адна з вуліц г. Гомеля носіць яго імя. Удзячныя гамяльчане ўвекавечылі памяць воіна-вызваліцеля.

Рыгор Мацвеевіч Галавацкі нарадзіўся 27 чэрвеня 1914 года ў вёсцы Губічы Мінскага раёна ў сялянскай сям’і. У 1934 годзе, пасля заканчэння раённай калгаснай школы, 20-ці гадовага камсамольца Рыгора Галавацкага калгаснікі выбіраюць старшынёй. Два гады ён ўзначальваў калгас. Арцельная гаспадарка развівалася, мацнела яе эканоміка.

У 1936 годзе Р.М. Галавацкага прызвалі ў Чырвоную Армію. Тут ён уступіў у рады ленінскай партыі. Затым закончыў акруговыя курсы малодшых палітрукоў. Службу вельмі любіў, аддаваўся ёй цалкам. Старшыя камандзіры заўсёды ставілі яго ў прыклад.

У характырыстыцы, якая знаходзіцца ў яго асабістай справе, гаворыцца: «Таварыш Галавацкі да работы адносіцца добрасумленна. З масамі чырвонаармейцаў цесна звязан, чула прыслухоўваецца да запытанняў сваіх падначаленых. За сваё падраздзяленне хварае душой і разам з камандным саставам дабіўся першынства батарэі ў злучэнні. Актыўны. Рашучы. Ініцыятыўны. Патрабавальны да сябе і падначаленных. Карыстаецца заслужаным аўтарытэтам у падначаленых».

Такім ён быў заўсёды: і ў мірны час, і ў гады вайны.

…22-я артылерыйская дывізія рэзерва Галоўнага камандавання вяла баі за вызваленне Гомельшчыны. Камандаванне Беларускага фронту перакідвала яе на найбольш рашаючыя ўчасткі, туды, дзе неабходна было прарываць ўмацаваныя поласы праціўніка.

У саставе гэтай дывізіі, вызваляў нашу Гомельшчыну намеснік камандзіра 316 артылерыйскага палка па палітчасцы, гвардыі маёр Галавацкі. Яму, беларусу, у ліку першых удалося ўступіць на вызваленую беларускую зямлю. На мітынгу асабовага саставу палка ён гаварыў:

— Сябры мае! Мы ўступілі на зямлю шматпакутнай Беларусі… Два з лішнім гады фашысты разбуралі яе гарады і сёлы, здзекваліся над беларускім народам. Прыйшоў час вызвалення! Узмацнім жа нашы ўдары па ворагу! Няхай нашы снарады кладуцца яшчэ больш дакладна на галовы фашыстаў!

Увесь час намеснік камандзіра палка па палітчастцы знаходзіўся на перадавой. Ён арганізоўваў партпалітработу, інструктаваў парторгаў, агітатараў, падбадзёрваў байцоў. Ён не ведаў спакою, здавалася, што зампаліт ніколі не адпачывае.

…У баях за Гомель быў цяжка паранен камандзір палка падпалкоўнік Вішнявецкі. Гвардыі маёр Галавацкі прыняў камандаванне палком.

На світанні 12 снежня 1943 года, рыхтуючыся да контратакі, гітлераўцы пачалі ўзмоцнены артылерыйскі абстрэл на ўчастку палка. Галавацкі быў хворы, урачы прапанавалі яму пайсці ў медсанбат. «Біць ворага трэба, а не адлежвацца ў медсанбаце!, — адказаў ён. І гвардыі маёр застаецца ў страі, кіруе агнявым боем палка, забяспечвае паспяховыя дзеянні стралковых падраздзяленняў.

І ў гэты час здарылася непапраўнае: разаравўшыйся варожы снарад абарваў жыццё гвардыі маёра Рыгора Мацвеевіча Галавацкага.

З вайсковымі шанаваньямі ён быў пахаваны ў вызваленным Гомелі.

На магіле байцы пакляліся адпомсціць ворагу за смерць свайго камандзіра і баявого сябра. І яны сваё слова стрымалі. Полк з баямі дайшоў да Берліна.

На здымку: Р.М. Галавацкі. Здымак 1938 года.

М. Царкоў, старшы навуковы супрацоўнік Гомельскага абласнога краязнаўчага музея

Гомельская правда 12.03.1970

Выражаю благодарность сотрудникам детской библиотеки-филиала №16 за предоставленный материал.

Print Friendly, PDF & Email