Улица имени Достоевского

Редактор

«Красная книга» географических названий Гомеля и окрестностей

Современное своё наименование эта улица получила в конце 1957 года. В тот год в связи с наличием в Гомеле улиц с одинаковыми названиями исполком городского Совета народных депутатов трудящихся принял решение о переименовании 41 улицы тогдашних Центрального, Железнодорожного и Новобелицкого районов города. Вот и улица имени Воровского в Новой Белице стала носить имя великого российского писателя второй половины XIX века — Федора Михайловича Достоевского. Заметим, что имя Вацлава Вацлавовича Воровского до сих пор продолжает носить одна из улиц Советского района (бывшая Орловская).

В наши дни улица имени Достоевского довольно большая. Её протяжённость — около одного километра. Расположена она в юго-западной части Новобелицкого района.

А начинается от улицы имени 10-летия Октября, у завода химического мела, и завершается тупиком у пересечения улиц имени Будённого и Севастопольской. Активная застройка частными жилыми домами формирование современного контура улицы имени Достоевского началась после Великой Отечественной войны, в 50-е годы. Правда, ещё в 1931-ом на этой улице было завершено строительство первых корпусов (первой очереди) деревообрабатывающего комбинированного. Начальная же история Улицы восходит вообще к концу XIX века и связана вот с какими событиями.

В 1879 году в Новой Белице возникает спичечная фабрика Никешина. 3 мая 1910 года это предприятие с 345 рабочими под названием «Везувий» приобретает новый хозяин — Витенберг, эстонец по национальности. В это же время (1910-1911 годы) в Новой Белице существовали также лесопильный завод купца Я. Бройтмана (71 рабочий), лесолильный завод торгового дома А. Ш. Бройтмана (32 рабочих), лесопильный завод Б. Марголина (90 рабочих). Эти три предприятия появились в самом конце XIX века или в начале XX века. Старожилы помнят также лесозавод Шура и Ливянта. Появление их, а также спичечной фабрики (конец 70-х годов XIX века) требовало привлечения рабочей силы, что в свою очередь с неизбежностью обусловило расширение границ этого предместья Гомеля. Вот тогда и упоминается впервые Слободская улица, получившая своё название по рабочей Слободке, где жили рабочие лесозаводов и спичечной фабрики. После 1923 года Слободская улица была переименована, ей было дано имя в честь В. В. Воровского (1871-1923; революционер, советский государственный и партийный деятель, дипломат, публицист и литературный критик; трагически погиб от пули белогвардейца в Лозанне). О следующей же истории улицы мы уже рассказывали.

В наши дни в начальной своей части улица имени Достоевского асфальтирована, здесь имеются двухэтажные жилые дома и корпуса промышленных предприятий — Гомельского завода химического мела, производственного объединения «Гомельдрев» имени 60-летия Великого Октября, а также здания других организаций и учреждений. Далее, после пересечения с улицей Молодежной, завершается асфальтированная часть улицы имени Достоевского, начинают преобладать одноэтажные деревянные, изредка кирпичные частные домики, улица заметно сужается и завершается тупиком.

На здании отдела кадров деревообрабатывающего комбината установлены три мемориальные доски: подпольщикам во главе с Р. М. Королевым, действовавшим на бывшем лесокомбинате в годы фашистской оккупации (1941-1943 годы): рабочему предприятия А. М. Колпакову, трагически погибшему при тушении пожара 22 сентября 1957 года; Герою Советского Союза Г. М. Склезневу, погибшему в боях с испанским фашизмом, а также дважды Герою Советского Союза генералу П. Я. Головачеву (они оба работали на деревообрабатывающем комбинате).

А. Рогалёв

«Чырвоная кніга» геаграфічных назваў Гомеля і наваколляў

Імя Дастаеўскага

Сучаснае сваё найменне гэта вуліца атрымала ў канцы 1957 года. У той год у сувязі з наяўнасцю ў Гомелі вуліц з аднолькавымі назвамі выканком гарадскога Савета народных дэпутатаў працоўных прыняў рашэнне аб перайменаванні 41 вуліцы тагачасных Цэнтральнага, Чыгуначнага і Навабеліцкага раёнаў горада. Вось і вуліца імя Вароўскага ў Новай Беліцы стала насіць імя вялікага расійскага пісьменніка другой паловы XIX стагоддзя — Фёдара Міхайлавіча Дастаеўскага. Заўважым, што імя Вацлава Вацлававіча Вароўскага дагэтуль працягвае насіць адна з вуліц Савецкага раёна (былая Арлоўская).

У нашы дні вуліца імя Дастаеўскага даволі вялікая. Яе працягласць — каля аднаго кіламетра. Размешчана яна ў паўднёва-заходняй частцы Навабеліцкага раёна.

А пачынаецца ад вуліцы імя 10-годдзя Кастрычніка, ля завода хімічнага мелу, і завяршаецца тупіком ля перасячэння вуліц імя Будзённага і Севастопальскай. Актыўная забудова прыватнымі жылымі дамамі фарміраванне сучаснага контуру вуліцы імя Дастаеўскага начался пасля Вялікай Айчыннай вайны, у 50-я гады. Праўда, яшчэ ў 1931-ым на гэтай вуліцы было завершала будаўніцтва першых карпусоў (першай чаргі) дрэваапрацоўчага камбінага. Пачатковая ж гісторыя вуліцы ўзыходзіць увогуле да канца XIX стагоддзя і звязана вось з якімі падзеямі.

У 1879 годзе ў Новай Беліцы ўзнікае запалкавая фабрыка Нікешына. 3 мая 1910 года гэтае прадпрыемства з 345 рабочимі пад назвай «Везувій» набывае новы гаспадар — Віценберг, эстонец па нацыянальнасці. У гэты ж час (1910—1911 гады) у Новай Беліцы існавалі таксама лесапільны завод купца Я. Бройтмана (71 рабочы), лесалільны завод гандлёвага дома А. Ш. Бройтмана (32 рабочыя), лесапільны завод Б. Марголіна (90 рабочих). Гэтыя тры прадпрыемствы з’явіліся ў самым канцы XIX стагоддзя ці ў пачатку XX стагоддзя. Старажылы памятаюць таксама лесазавод Шура і Лівянта. З’яўленне іх, а таксама запалкавай фабрыкі (канец 70-х гадоў XIX стагоддзя) патрабавала прыцягнення рабочай сілы, што ў сваю чаргу з непазбежнасцю абумовіла расшырэнне межаў гэтага прадмесця Гомеля. Вось тады і ўпамінаецца ўпершыню Слабадская вуліца, якая атрымала сваю назву па рабочай слабодцы, дзе жылі рабочыя лесазаводаў і запалкавай фабрыкі. Пасля 1923 года Слабадская вуліца была перайменавана, ей было дадзена імя ў гонар В. В. Вароўскага (1871—1923; рэвалюцыянер, савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч, дыпламат, публіцыст і літаратурны крытык; трагічна загінуў ад кулі белагвардзейца ў Лазане). Пра наступную ж гісторыю вуліцы мы ўжо расказвалі.

У нашы дні ў пачатковай сваёй частцы вуліца імя Дастаеўскага асфальтавана, тут маюцца двухпавярховыя жылыя дамы і карпусы прамысловых прадпрыемстваў — Гомельскага завода хімічнага мелу, вытворчага аб’яднання «Гомельдрэў» імя 60-годдзя Вялікага Кастрычніка, а таксама будынкі іншых арганізацый і ўстаноў. Далей, пасля перасячэння з вуліцай Маладзёжнай, завяршаецца асфальтаваная частка вуліцы імя Дастаеўскага, пачынаюць пераважаць аднапавярховыя драўляныя, зрэдку цагляныя прыватныя домікі, вуліца прыкметна звужаецца і завяршаецца тупіком.

На будынку аддзела кадраў дрэваапрацоўчага камбіната ўстаноўлены тры мемарыяльныя дошкі: падпольшчыкам на чале з Р. М. Каралёвым, якія дзейнічалі на былым лесакамбінаце ў гады фашысцкай акупацыі (1941—1943 гады): рабочему прадпрыемства А. М. Калпакову, які трагічна загінуў пры тушэнні пажару 22 верасня 1957 года; Герою Савецкага Саюза Г. М. Склязнёву, які загінуў у баях з іспанскім фашызмам, а таксама двойчы Герою Савецкага Саюза генералу П. Я. Галавачову (яны абодва працавалі на дрэваапрацоўчым камбінаце).

А. Рогалёў

Источник: Гомельская правда, 09.01.1992

Выражаю благодарность сотрудникам детской библиотеки-филиала №16 за предоставленный материал.