Встреча с другом

Редактор

Далёкое-близкое

Александр Исаченко… Герой Советского Союза. Комсомольский вожак. Юноша кристально чистой души и беззаветной храбрости, для которого судьба Родины была выше всего.

Для нас, сотрудников музея, дорогой каждое воспоминание о нем, каждый новый штрих его биографии. Поэтому с большим интересом мы прочитали письмо ветерана Великой Отечественной войны Василия Григорьевича Сидорука из города Львова. Он пишет:

«Недавно с женой и сыном я посетил город Гомель. Прохаживаясь по берегу реки Сож, у причала я увидел белоснежный теплоход, на борту которого прочитал надпись: «Александр Исаченко». Это же имя прочитал на здании кинотеатра у входа в городской парк. Потом узнал, что в Гомеле есть улица имени Александра Исаченко, «Исаченко — знакомая фамилия» — вдруг мелькнула у меня мысль. И я вспомнил своего товарища по Речицкому педучилищу — Сашу Исаченко. «Не он ли это?» — подумал я.

Чтобы развеять сомнения, я спросил у одного прохожего мужчины: «Скажите, кем был Александр Исаченко, именем которого назван теплоход, кинотеатр, улица в городе?» Гомельчанин, очевидно, был несколько удивлен моим наивным вопросом, но все же ответил: «Это наш герой, наша гордость. До войны Саша Исаченко работал секретарем Гомельского горкома комсомола. В дни оккупации города возглавил подпольную комсомольскую организацию. Погиб при выполнении боевого задания в октябре 1942 года. Если хотите узнать о нем подробнее, зайдите в областной краеведческий музей».

И я с семьей пошел в музей. С трепетным волнением смотрел на бюст секретаря Гомельского подпольного горкома комсомола А. Л. Исаченко. В витрине — знакомая фотокарточка, грамота Героя Советского Союза, другие документы. Научные сотрудники музея рассказали мне о юноше легендарной судьбы.

Я очень хорошо знал Сашу Исаченко. С ним мы вместе учились в Речицком педучилище в 1935-1938 годах. Саша был комсоргом группы. Худощавый, со смуглым лицом, обычно в рубашке со стоячим вышитым воротником. Говорил спокойно и тихо. Мысли излагал понятно и четко. Он никогда не скучал, всегда был жизнерадостным. Учился хорошо, много читал. Никогда никого обидел, не сказал грубого слова. Много помогал отстающим в учебе. Был очень добрым, вежливым, дорожил дружбой. С товарищем готов был поделиться последней крошкой хлеба.

В начале третьего курса Саша был избран председателем профкома училища. И сразу же почувствовалась работа профсоюзной организации. Ни одно мероприятие в училище не проходило без участия A. Исаченко.

После окончания училища Сашу направили на комсомольскую работу, а я был призван в ряды Советской Армии. Наши пути разошлись. С тех пор о его судьбе ничего не знал. Вот почему встреча с его именем в Гомеле через сорок с лишним лет потрясла меня до глубины души. И опять передо мной как будто живой, предстал Саша Исаченко.

Долго я стоял у могилы друга у Вечного огня. Мне казалось, что это горит его неугасимое сердце. Горит вечным огнем.

Так письмо из Братска Украины пополнило материалы о нашем земляке-герое.

М. Царьков, старший научный сотрудник областного краеведческого музея

Далёкае-блізкае

Сустрэча з сябрам

Аляксандр Ісачанка… Герой Савецкага Саюза. Камсамольскі важак. Юнак крыштальна чыстай душы і беззапаветнай храбрасці, для якога лёс Радзімы быў вышей за ўсё.

Для нас, супрацоўнікаў музея, дарагі кожны ўспамін аб ім, кожны новы штрых яго біяграфіі. Таму з вялікай цікавасцю мы прачыталі пісьмо ветэрана Вялікай Айчыннай вайны Васіля Рыгоравіча Сідарука з горада Львова. Ён піша:

«Нядаўна з жонкай і сынам я наведаў горад Гомель. Праходжваючыся па беразе ракі Сож, ля прычала я ўбачыў беласнежны цеплаход, на борце якога прачытаў надпіс: «Аляксандр Ісачанка». Гэтае ж імя прачытаў на будынку кінатэатра ля ўваходу ў гарадскі парк. Потым даведаўся, што ў Гомелі ёсць вуліца імя Аляксандра Ісачанкі, «Ісачанка — знаёмае прозвішча» — раптам мільганула ў мяне думка. I я ўспомніў свайго таварыша па Рэчыцкаму педвучылішчу — Сашу Ісачанку. «Ці не ён гэта?» — падумаў я.

Каб развеяць сумненні, я спытаў у аднаго праходжага мужчины: «Скажыце, кім быў Аляксандр Ісачанка, імем якога названы цеплаход, кінатэатр, вуліца ў горадзе?» Гамяльчанін, відавочна, быў некалькі здзіўлены маім наіўным пытаннем, але ўсё ж адказаў: «Гэта наш герой, наша гордасць. Да вайны Саша Ісачанка працаваў сакратаром Гомельскага гаркома камсамола. У дні акупацыі города ўзначаліў падпольную камсамольскую арганізацыю. Загінуў пры выкананні баявога задання ў кастрычніку 1942 года. Калі хочаце даведацца аб ім больш падрабязна, зайдзіце ў абласны краязнаўчы музей».

I я з сям’ёй пайшоў у музей. З трапяткім хваляваннем глядзеў на бюст сакратара Гомельскага падпольнага гаркома камсамола А. Л. Ісачанкі. У вітрыне — знаёмая фотакартка, Грамата Героя Савецкага Саюза, іншыя дакументы. Навуковыя супрацоўнікі музея расказалі мне аб юнаку легендарнага лёсу.

Я вельмі добра ведаў Сашу Ісачанку. З ім мы разам вучыліся ў Рэчыцкім педвучылішчы ў 1935—1938 гадах. Саша быў камсоргам групы. Хударлявы, са смуглым тварам, звычайна ў кашулі са стаячым вышытым каўперыкам. Гаварыў спакойна і ціха. Думкі выкладаў зразумела і выразна. Ён ніколі не сумаваў, заўсёды быў жыццярадасным. Вучыўся добра, многа чытаў. Ніколі нікога пакрыўдзіў, не сказаў грубага слова. Многа дапамагаў адстаючым у вучобе. Быў вельмі добрым, ветлівым, даражыў дружбай. З таварышам гатоў быў падзяліцца апошняй крошкай хлеба.

У пачатку трэцяга курса Саша быў выбран старшынёй прафкома вучылішча. I адразу ж адчулася работа прафсаюзнай арганізацыі. Hі адно мерапрыемства ў вучылішчы не праходзіла без удзелу A. Ісачанкі.

Пасля заканчэння вучылішча Сашу накіравалі на камсамольскую работу, а я быў прызваны ў рады Савецкай Арміі. Нашы шляхі разышліся. З таго часу аб яго лёсе нічога не ведаў. Вось чаму сустрэча з яго імем у Гомелі праз сорак з лішкам гадоў узрушыла мяне да глыбіні душы. I зноў перада мной як быццам жывы, прадстаў Саша Ісачанка.

Доўга я стаяў ля магілы сябра ля Вечнага агню. Мне здавалася, што гэта гарыць яго нязгаснае сэрца. Гарыць вечным агнём.

Так пісьмо з брацкаі Украіны папоўніла матэрыялы аб нашым земляку-герою.

М. Царкоў, старшы навуковы супрацоўнік абласнога краязнаўчага музея

Источник: Гомельская правда, 08.12.1979

Выражаю благодарность сотрудникам детской библиотеки-филиала №16 за предоставленный материал.

Print Friendly, PDF & Email